BLOG                  ------- FORUM                  HOMEPAGE -------------               CONTATTI

   REMEDIA AMORIS (RIMEDI D'AMORE) DI OVIDIO

Ovidio è uno degli ultimi grandi poeti dell'età di Augusto, appartiene all'era classica, è praticamente contemporaneo di Virgilio e di Orazio, ma la sua scrittura già risente di un influsso diverso e di un'ispirazione profondamente mutata. Testimone spregiudicato di una Roma colta e raffinata, ma altrettanto corrotta e licenziosa.

"I Remedia amoris" è il titolo di un piccolo poema didascalico, traducibile in italiano come "Rimedi per l'amore". In questo poema, Ovidio offre consigli e strategie, per evitare di farsi coinvolgere troppo dall'amore.

I principali rimedi proposti da Ovidio sono i seguenti:

Per lasciare il/la partner:

  • Cercare di uscire dalla relazione prima che il sentimento diventi troppo intenso.
  • Cercare di avere quante più occupazioni possibili, ad esempio nel lavoro.
  • Viaggiare e cercare di evitare i luoghi che possano avere qualche relazione col proprio amore.
  • Impegnarsi in molti interessi, o almeno di un altro interesse significativo per dimenticare la relazione.
  • Cercare di avere rapporti intimi in maniera insoddisfacente.
  • Concentrarsi sui difetti fisici del/la partner
  • Cercare di concetrarsi sui disagi causati dalla relazione.
  • Evitare luoghi o situazioni in cui è possibile la presenza di coppie.

Dopo aver lasciato il/la partner:

  • Evitare ogni contatto con lei, la sua famiglia e i suoi congiunti (vedi distacco totale).
  • Quanto si prova a spiegare le ragioni della rottura, evitare di scendere nei dettagli.
  • Cercare di non parlare per quanto possibile delle proprie relazioni non appena finiscono.
  • Se si sà di dover rivedere l' ex partner, evitare di farsi belli per l'occasione.
  • Dimenticare ogni possibilità futura di riallacciare una relazione con l'altro/a.
  • Distruggere lettere/ritratti del precendente partner.
  • Evitare rappresentazioni teatrali o poesie che idealizzano il sentimento d'amore.
  • Convincersi di non aver rivali, per evitare di incorrere nella gelosia.
  • Evitare di sostare di fronte alla casa del proprio ex, dipingendolo come un luogo in grado di portare solo sfortuna.

L'obiettivo dell'opera è di insegnare, in particolare ai giovani, come evitare di idealizzare il/la partner che amano e come aiutarli nel caso in cui l'amore causi sofferenze e sventure. Ovidio afferma che i suicidi, cui i giovani sono soliti andare incontro quando sono in preda alle sventure causate dal "mal d'amore", possono essere tranquillamente evitati seguendo queste regole.

TESTO INTEGRALE IN LATINO

Legerat huius Amor titulum nomenque libelli:
'Bella mihi, video, bella parantur' ait.
'Parce tuum vatem sceleris damnare, Cupido,
Tradita qui toties te duce signa tuli.
Non ego Tydides, a quo tua saucia mater
In liquidum rediit aethera Martis equis.
Saepe tepent alii iuvenes: ego semper amavi,
Et si, quid faciam, nunc quoque, quaeris, amo.
Quin etiam docui, qua posses arte parari,
Et quod nunc ratio est, impetus ante fuit.
Nec te, blande puer, nec nostras prodimus artes,
Nec nova praeteritum Musa retexit opus.
Siquis amat quod amare iuvat, feliciter ardens
Gaudeat, et vento naviget ille suo.
At siquis male fert indignae regna puellae,
Ne pereat, nostrae sentiat artis opem.
Cur aliquis laqueo collum nodatus amator
A trabe sublimi triste pependit onus?
Cur aliquis rigido fodit sua pectora ferro?
Invidiam caedis, pacis amator, habes.
Qui, nisi desierit, misero periturus amore est,
Desinat; et nulli funeris auctor eris.
Et puer es, nec te quicquam nisi ludere oportet:
Lude; decent annos mollia regna tuos.
[Nam poteras uti nudis ad bella sagittis:
Sed tua mortifero sanguine tela carent.]
Vitricus et gladiis et acuta dimicet hasta,
Et victor multa caede cruentus eat:
Tu cole maternas, tuto quibus utimur, artes,
Et quarum vitio nulla fit orba parens.
Effice nocturna frangatur ianua rixa,
Et tegat ornatas multa corona fores:
Fac coeant furtim iuvenes timidaeque puellae,
Verbaque dent cauto qualibet arte viro:
Et modo blanditias rigido, modo iurgia posti
Dicat et exclusus flebile cantet amans.
His lacrimis contentus eris sine crimine mortis;
Non tua fax avidos digna subire rogos.'
Haec ego: movit Amor gemmatas aureus alas,
Et mihi 'propositum perfice' dixit 'opus.'
Ad mea, decepti iuvenes, praecepta venite,
Quos suus ex omni parte fefellit amor.
Discite sanari, per quem didicistis amare:
Una manus vobis vulnus opemque feret.
Terra salutares herbas, eademque nocentes
Nutrit, et urticae proxima saepe rosa est;
Vulnus in Herculeo quae quondam fecerat hoste,
Vulneris auxilium Pelias hasta tulit.
Sed quaecumque viris, vobis quoque dicta, puellae,
Credite: diversis partibus arma damus,
E quibus ad vestros siquid non pertinet usus,
Attamen exemplo multa docere potest.
Utile propositum est saevas extinguere flammas,
Nec servum vitii pectus habere sui.
Vixisset Phyllis, si me foret usa magistro,
Et per quod novies, saepius isset iter;
Nec moriens Dido summa vidisset ab arce
Dardanias vento vela dedisse rates;
Nec dolor armasset contra sua viscera matrem,
Quae socii damno sanguinis ulta virum est.
Arte mea Tereus, quamvis Philomela placeret,
Per facinus fieri non meruisset avis.
Da mihi Pasiphaën, iam tauri ponet amorem:
Da Phaedram, Phaedrae turpis abibit amor.
Crede Parim nobis, Helenen Menelaus habebit,
Nec manibus Danais Pergama victa cadent.
Impia si nostros legisset Scylla libellos,
Haesisset capiti purpura, Nise, tuo.
Me duce damnosas, homines, conpescite curas,
Rectaque cum sociis me duce navis eat.
Naso legendus erat tum, cum didicistis amare:
Idem nunc vobis Naso legendus erit.
Publicus assertor dominis suppressa levabo
Pectora: vindictae quisque favete suae.
Te precor incipiens, adsit tua laurea nobis,
Carminis et medicae, Phoebe, repertor opis.
Tu pariter vati, pariter succurre medenti:
Utraque tutelae subdita cura tua est.
Dum licet, et modici tangunt praecordia motus,
Si piget, in primo limine siste pedem.
Opprime, dum nova sunt, subiti mala semina morbi,
Et tuus incipiens ire resistat equus.
Nam mora dat vires, teneras mora percoquit uvas,
Et validas segetes quae fuit herba, facit.
Quae praebet latas arbor spatiantibus umbras,
Quo posita est primum tempore virga fuit;
Tum poterat manibus summa tellure revelli:
Nunc stat in inmensum viribus aucta suis.
Quale sit id, quod amas, celeri circumspice mente,
Et tua laesuro subtrahe colla iugo.
Principiis obsta; sero medicina paratur,
Cum mala per longas convaluere moras.
Sed propera, nec te venturas differ in horas;
Qui non est hodie, cras minus aptus erit:
Verba dat omnis amor, reperitque alimenta morando;
Optima vindictae proxima quaeque dies.
Flumina pauca vides de magnis fontibus orta:
Plurima collectis multiplicantur aquis.
Si cito sensisses, quantum peccare parares,
Non tegeres vultus cortice, Myrrha, tuos.
Vidi ego, quod fuerat primo sanabile, vulnus
Dilatum longae damna tulisse morae.
Sed quia delectat Veneris decerpere fructum,
Dicimus adsidue 'cras quoque fiet idem.'
Interea tacitae serpunt in viscera flammae,
Et mala radices altius arbor agit.
Si tamen auxilii perierunt tempora primi,
Et vetus in capto pectore sedit amor,
Maius opus superest: sed non, quia serior aegro
Advocor, ille mihi destituendus erit.
Quam laesus fuerat, partem Poeantius heros
Certa debuerat praesecuisse manu;
Post tamen hic multos sanatus creditur annos
Supremam bellis imposuisse manum.
Qui modo nascentes properabam pellere morbos,
Admoveo tardam nunc tibi lentus opem.
Aut nova, si possis, sedare incendia temptes,
Aut ubi per vires procubuere suas:
Dum furor in cursu est, currenti cede furori;
Difficiles aditus impetus omnis habet.
Stultus, ab obliquo qui cum descendere possit,
Pugnat in adversas ire natator aquas.
Impatiens animus nec adhuc tractabilis artem
Respuit, atque odio verba monentis habet.
Adgrediar melius tum, cum sua vulnera tangi
Iam sinet, et veris vocibus aptus erit.
Quis matrem, nisi mentis inops, in funere nati
Flere vetet? non hoc illa monenda loco est.
Cum dederit lacrimas animumque impleverit aegrum,
Ille dolor verbis emoderandus erit.
Temporis ars medicina fere est: data tempore prosunt,
Et data non apto tempore vina nocent.
Quin etiam accendas vitia inritesque vetando,
Temporibus si non adgrediare suis.
Ergo ubi visus eris nostra medicabilis arte,
Fac monitis fugias otia prima meis.
Haec, ut ames, faciunt; haec, quod fecere, tuentur;
Haec sunt iucundi causa cibusque mali.
Otia si tollas, periere Cupidinis arcus,
Contemptaeque iacent et sine luce faces.
Quam platanus vino gaudet, quam populus unda,
Et quam limosa canna palustris humo,
Tam Venus otia amat; qui finem quaeris amoris,
Cedit amor rebus: res age, tutus eris.
Languor, et inmodici sub nullo vindice somni,
Aleaque, et multo tempora quassa mero
Eripiunt omnes animo sine vulnere nervos:
Adfluit incautis insidiosus Amor.
Desidiam puer ille sequi solet, odit agentes:
Da vacuae menti, quo teneatur, opus.
Sunt fora, sunt leges, sunt, quos tuearis, amici:
Vade per urbanae splendida castra togae.
Vel tu sanguinei iuvenalia munera Martis
Suspice: deliciae iam tibi terga dabunt.
Ecce, fugax Parthus, magni nova causa triumphi,
Iam videt in campis Caesaris arma suis:
Vince Cupidineas pariter Parthasque sagittas,
Et refer ad patrios bina tropaea deos.
Ut semel Aetola Venus est a cuspide laesa,
Mandat amatori bella gerenda suo.
Quaeritur, Aegisthus quare sit factus adulter?
In promptu causa est: desidiosus erat.
Pugnabant alii tardis apud Ilion armis:
Transtulerat vires Graecia tota suas.
Sive operam bellis vellet dare, nulla gerebat:
Sive foro, vacuum litibus Argos erat.
Quod potuit, ne nil illic ageretur, amavit.
Sic venit ille puer, sic puer ille manet.
Rura quoque oblectant animos studiumque colendi:
Quaelibet huic curae cedere cura potest.
Colla iube domitos oneri supponere tauros,
Sauciet ut duram vomer aduncus humum:
Obrue versata Cerialia semina terra,
Quae tibi cum multo faenore reddat ager.
Aspice curvatos pomorum pondere ramos,
Ut sua, quod peperit, vix ferat arbor onus;
Aspice labentes iucundo murmure rivos;
Aspice tondentes fertile gramen oves.
Ecce, petunt rupes praeruptaque saxa capellae:
Iam referent haedis ubera plena suis;
Pastor inaequali modulatur harundine carmen,
Nec desunt comites, sedula turba, ca

Ars amandi di Ovidio

Per Ovidio l'amore non è più un sentimento di origine divina, non è neppure tragedia o destino. Assomiglia piuttosto a un lusus, un gioco sottile della mente, un'attrazione erotica, un misto di intelligenza e oscenità, astuzia e irriverenza. L'ironia è l'arma in più di Ovidio, quella che lo rende un autore così attuale e così vicino alla sensibilità moderna.

L'arte di ingannare

"Devi recitare la parte dell'innamorato e parlare come uno che spasima;

con ogni mezzo devi ottenere che lei creda questo.

E non è difficile: ogni donna pensa di meritar l'amore;

sia pur bruttissima, ognuna si crede piacente.

Prometti senza timori: le promesse attraggono le donne;

e di ciò che prometti chiama a testimoni tutti gli dei che vuoi.

Giove dall'alto ride degli spergiuri degli amanti

e ordina ai venti eolii di disperderli a vuoto.

Giove era solito giurare il falso sullo Stige

a Giunone; ora è propizio a chi segue il suo esempio.

Conviene che esistano gli dei, e dunque, se conviene, crediamo

che esistono" (Ovidio - Ars Amandi)

Dott. Roberto Cavaliere

CORSI E SEMINARI MALdAMORE

DIPENDENZE AFFETTIVE

PROBLEMATICHE AFFETTIVE

FINE DI UN AMORE

GELOSIA E TRADIMENTO

PROBLEMATICHE DI COPPIA

CONTRIBUTI DI STUDIO

TEORIA E PSICOPATOLOGIA

TERAPIE - CONSULENZE

INTERVISTE ED ARTICOLI

INTERVENTI TELEVISIVI RAI

INDICE ARTICOLI PRINCIPALI : Amore e cristallizzazione - Amore e Tradimento - Amore Materno - Amore non corrisposto - Amore nelle Chat - Amore nel Transfert - Amori Mercenari - Amori Omosessuali e Saffici - Amore Platonico - Amori Violenti - Anoressia Sentimentale - Anteros, Himeros e Photos - Assertività - Autostima e cambiamento - Autoterapia personale - Cambiare il partner - Cause del Tradimento - Cineterapia - Codipendenza - Consigli per la coppia - Componenti dell'Amore - Dialogo Socratico - Dimenticare un Amore - Dipendenza Affettiva - Dipendenze Amicali - Dipendenze verso i figli - Dipendenze Saffiche - Dipendenze Spirituali - Disillusione Amorosa - Distacco Totale - Disturbi Psichiatrici - Disturbo Bordeline - Disturbo Dipendente - Dolore dell'Abbandono - Donne che amano troppo - Donne in rinascita - Erotomania: amore ossessivo - Fine di un Amore - Figura dell'Amante - Gelosia - Gelosia Patologica - Gelosia post-distacco - Gli uomini e la fine di un amore - Hybris, Presunzione d'amore - Incesto - Incomunicabilità nella coppia - Mal d'amore e Cibo - Masochismo - Molestie e Violenze psicologiche - Narcisismo - Negoziazione di Copppia - Paura d'Amare - Paura dell'Abbandono e della separazione - Perchè finisce un amore - Perdonare - Pet Therapy - Problemi di un seconda unione - Psicanalisi e Amore - Psicodramma - Quanti e Quali amori - Relazione Vittima e Carnefice - Riconciliarsi coi genitori - Scelta del Partner - Seduzione - Separarsi - Separazione e Divorzio - Sindrome della Crocerossina - Sindrome di Peter Pan - Sindrome di Pigmalione - Sindrome di Pinocchio - Stalking - Suicidio per Amore - Superare la fine di un Amore - Superare le problematiche di coppia - Teoria e stili d'Attaccamento - Terapia per la Gelosia - Terapie sulle Dipendenze affettive - Test Psicologici - Tradimento - Tradimento di sé - Triangolo di Karpmann - Triangoli nelle coppie - Uscire dalla Dipendenza Affettiva